Sinice – występowanie, objawy i profilaktyka

Sinice co roku stwarzają zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne nad bałtyckimi kąpieliskami. Wakacyjne nagłówki oraz komunikaty typu „sinice w Bałtyku” nikogo już więc nie dziwią. Organizmy te, ze względu na zawarte w nich toksyny, bardzo często okazują się niebezpieczne. Są one szczególnie groźne dla organizmu ludzkiego. Jest to jeden z głównych powodów zamykania kąpielisk wodnych, nie tylko tych nadmorskich, ale także regionalnych. Czym tak właściwie są sinice oraz dlaczego mogą być aż tak niebezpieczne dla człowieka?

Sinice – czym są oraz gdzie występują?

Sinice to organizmy zwane także cyjanobakteriami, czy też cyjanofitami. Początkowo, ze względu na ich zdolność do fotosyntezy, zaliczane były do świata roślin, jednak obecnie uznawane są one za bakterie.

Sinice obecne są na całym świecie, a ich największe zakwity mają miejsce gdy temperatura wody i powietrza ulega zwiększeniu. Najczęściej więc możemy je spotkać w porze letniej oraz wiosennej. Kiedy czas ten się wydłuża najprawdopodobniej może być to spowodowane zaburzeniem równowagi ekologicznej. Ulubionym środowiskiem dla rozwoju sinic są wody zanieczyszczone chemikaliami. Ich namnażaniu sprzyja duża ilość azotanów oraz fosforanów, pochodzących najczęściej z odpadów gospodarczych, typu ścieki, nawozy, detergenty.
Sinice bardzo często bywają mylone z glonami, które w momencie zakwitu tworzą zielony meszek, przez co z daleka wyglądają podobnie. O ich obecności świadczy nieprzyjemna woń wydobywająca się z wody, mętna piana oraz zwarte skupiska przypominające kożuch.

Objawy

Sinice są bardzo niebezpieczne dla organizmu człowieka ze względu na toksyny, które wytwarzają. Należą do nich m. in. hepatotoksyny, neurotoksyny oraz dermatotoksyny. Grupa pierwsza przyczynia się do uszkodzeń komórek wątroby, co może skutkować jej niewydolnością, a także krwotokami wewnętrznymi. Neurotoksyny zaś powodują zaburzenia w obrębie układu nerwowo-mięśniowego, które na skutek niewydolności oddechowej, mogą prowadzić nawet do uduszenia. Dermatotoksyny z kolei mają szkodliwy wpływ na skórę i powodują jej swędzenie, pieczenie, obrzęk, rumień oraz pokrzywkę.

• Czy można prać kurtkę z puchu syntetycznego w pralce?

Bakteriami można się zatruć nie tylko poprzez kontakt fizyczny. Może ono nastąpić również poprzez wdychanie skażonego powietrza, które unosi się nad kąpieliskiem. Do zatrucia organizmu toksynami sinicowymi może dojść także podczas uprawiania sportów wodnych, takich jak żeglarstwo, pływanie, czy surfing.

Objawy zatrucia sinicami, zgodnie ze Światową Organizacją Zdrowia, są zależne od rodzaju toksyn, wody, a także drogi zakażenia. Najczęściej wymienianymi symptomami są: skurcze żołądka, podrażniona skóra i oczy, nudności, wymioty, biegunka, ból gardła i głowy, gorączka, rumień skórny, ból mięśni, uszkodzenie wątroby.

Leczenie i profilaktyka

U części osób, objawy zatrucia sinicami mijają samoistnie po kilku dniach. Nie leczy się ich w jakiś szczególny sposób, zwykle wdraża się postępowanie objawowe. W niektórych przypadkach jednak konieczne jest pozostanie pod obserwacją, co tyczy się głównie najmłodszych oraz osób starszych.

Aby ustrzec się przed kontaktem z tymi bakteriami należy przede wszystkim zwracać uwagę na wygląd oraz stan wody. Gdy jest mętna powinno się jej kategorycznie unikać. Rzeczą, która również powinna nas zaniepokoić, jest pojawiająca się na jej powierzchni piana. Wchodząc do jakiegokolwiek zbiornika wodnego na wysokości kolan, nasze stopy powinny być widoczne. Jeśli tak nie jest, najprawdopodobniej został on skażony poprzez sinice. Powinno to powstrzymać nas przed dalszą kąpielą. Po styczności z wodą, która była zanieczyszczona, konieczne jest umycie wszystkich części ciała, potencjalnie narażonych na kontakt z sinicami oraz wypranie stroju kąpielowego. Jeśli w danym miejscu zostanie wydany komunikat o obecności sinic oraz zakaz kąpieli, bardzo ważne jest jego przestrzeganie. Informacji o stanie danych kąpielisk zasięgnąć można na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego.

Obecnie sinica w morzu jest dość powszechnym i częstym zjawiskiem, dlatego też należy mieć się na baczności i być wyjątkowo czujnym podczas kąpieli. Jeśli zauważymy któryś z wyżej wymienionych, niepokojących sygnałów, nie powinniśmy ich ignorować, a wykazać się rozumem. Zgodnie ze słowami Hipokratesa – „Lepiej zapobiegać niż leczyć”.